Tín Tâm Minh giảng giải - phần 2.1

Nói về "Tín" (lòng tin), có nông, có sâu, cũng có sự sai biệt về cấp độ. Trong 37 Phẩm Trợ Đạo có Năm Căn (Ngũ Căn): Tín căn, Tấn căn, Niệm căn, Định căn, Tuệ căn. Thông qua việc huân tu, rèn luyện đối với Phật pháp, niềm tin này sẽ dần dần cắm rễ sâu, gọi là "Tín căn".

Người đã đầy đủ Tín căn thì dù trong cuộc sống có gặp phải cảnh giới nào đi nữa, chí nguyện tu hành cũng không bao giờ bị lay chuyển — đó chính là niềm tin đã đơm rễ. Nếu niềm tin chưa đơm rễ, chỉ cần gặp một chút thất bại, tổn thương là đã nản lòng thui chí. Cảnh giới bên ngoài vừa quấy nhiễu một chút đã than ngắn thở dài, trong lòng oán trách, cho đến mức thối chuyển tâm Bồ-đề, điều đó chứng tỏ niềm tin của bản thân vẫn chưa đủ.

Dùng niềm tin đầy đủ để tu hành thì dù làm bất cứ việc gì cũng đều cảm thấy vui vẻ chấp nhận, tuyệt đối không than vãn. Có niềm tin sẽ sinh ra sức mạnh; có sức mạnh rồi thì làm việc gì cũng không bị thối chuyển. Chính vì niềm tin đầy đủ nên sẽ phát sinh trí tuệ, đối với mỗi một sự việc đều có thể nhìn nhận từ góc độ tích cực, tuyệt đối không suy nghĩ theo hướng tiêu cực. Khi gặp cảnh giới, biết rằng đó là đang thử thách, rèn luyện và tác thành cho mình, từ tận đáy lòng thầm cảm ơn sự thử thách, rèn luyện, tác thành của cảnh giới đó — đạt đến mức độ này thì Tín đã cắm rễ. Từ đó có thể thấy, Tín đối với việc tu hành là vô cùng quan trọng!

Muốn phát sinh niềm tin thì phải phát nguyện lớn. "Tín, Nguyện, Hành" mà Tịnh Độ tông nói tới là ba món tư lương để vãng sinh Tịnh độ; chúng ta tu hành cũng như vậy, phải có "Tín, Nguyện, Hành". "Tâm tịnh Phật thổ tịnh" — tâm thanh tịnh chính là Tịnh độ, muốn đạt đến cảnh giới tâm thanh tịnh thì phải Tín, phải Nguyện, phải Hành!

- Tin mọi người vốn sẵn có Phật tính, tin ai ai cũng đều có thể thành Phật; tin Nhân, tin Quả; tin Sự, tin Lý; tin "đốn ngộ tự tâm, trực liễu thành Phật" — đó chính là Tín!

- Ngoại trừ "Tín", còn phải có "Nguyện". Phát nguyện phải thành Chính giác, thời thời khắc khắc đều phải giữ vững giác tính, đem Tín và Nguyện này áp dụng vào trong đời sống hằng ngày, thực hành từ nhân đến quả, từ sự đến lý — phải có tâm nguyện này. Do đó, có niềm tin thôi chưa đủ, mà còn phải có tâm nguyện, cho dù kiếp này chưa thể thành Chính giác thì kiếp sau cũng phải thành Chính giác.

- Có cái Nguyện này mới chỉ là một niềm hy vọng, tiến thêm một bước nữa là phải "Hành". Phải tự rèn luyện bản thân trong đời sống hằng ngày, thời thời khắc khắc hồi quang phản chiếu, an trú chính niệm. Dù là thuận cảnh hay nghịch cảnh thì cũng đều là đang thử thách và tác thành cho ta — đó chính là "Hành".

Hành có nông, có sâu; có Sự hành, cũng có Lý hành, cả hai đều làm được thì chính là Sự Lý nhất như. Nếu hiện tại vẫn chưa thể đạt đến cảnh giới này, nghĩa là Tín vẫn chưa cắm rễ; như vậy thông qua bài 〈Tín Tâm Minh〉 của Tổ sư Tăng Xán, ta có thể tăng trưởng niềm tin và có được sự khế ngộ.

Bài 〈Tín Tâm Minh〉 cũng giống như bài 〈Chứng Đạo Ca〉 của Đại sư Vĩnh Gia, rất đơn giản và rõ ràng. Đây là lòng từ bi của Tổ sư, sợ mọi người không nhớ nổi nên mới biên thành bài Tụng, bài Minh để thuận tiện cho mọi người tụng đọc; thông qua những lời văn có vần điệu như vậy sẽ dễ ghi nhớ hơn  -  mục đích là ở chỗ này.

(Còn nữa)