PHẬT HỌC » NGHIÊN CỨU PHẬT HỌC
Tam Đàn Đại Giới
| Sunday, 22.11.2026, 06:49 AM | (66 Xem)
Ngoài hiện thân Thanh Văn, trong giữ ấn vô thượng
Thân hành Bồ Tát đạo, độ khắp các hữu tình
Tam Đàn Đại Giới là nghi thức truyền giới đặc thù dành cho tăng chúng xuất gia của Phật giáo Đại thừa. Nghi thức này tuần tự truyền thụ Sa-di giới, Tỳ-kheo giới và Xuất gia Bồ-tát giới thông qua ba lần chính thức đăng đàn là Sơ đàn, Nhị đàn và Tam đàn. Khi chính thức thụ nhận Tam Đàn Đại Giới, giới tử lãnh hội được tự tính giới thể; từ việc hành trì giới tướng một cách tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày mà khế ngộ được tự tính Như Lai.
Trước khi thụ giới, phải cung thỉnh "Tam Sư Thất Chứng" đúng như pháp, gồm: Đắc giới hòa thượng, Yết-ma a-xà-lê, Giáo thụ a-xà-lê (gọi chung là Tam Sư Hòa Thượng) cùng Bảy vị Tôn Chứng sư cho giới tử mười phương. Khi đăng đàn thụ Bồ-tát giới, lại cung thỉnh Đức Thích Ca Như Lai, Bồ Tát Văn Thù và Bồ Tát Di Lặc làm Tam Sư Hòa Thượng; chư Phật mười phương làm Tôn Chứng; tất cả Bồ Tát làm bạn đồng học. Ngoài ra, "Giới đàn" cũng là nhân duyên quan trọng về mặt không gian, trước tiên phải làm lễ kết giới; trong suốt thời gian thụ giới, giới tử phải giữ tâm thanh tịnh cầu giới bên trong khu vực kết giới, tuyệt đối không được bước ra ngoài.
Giới luật là nền tảng hành trì của tất cả các tông phái Phật giáo. Kinh Lăng Nghiêm nói: "Nhiếp tâm làm giới, nhân giới sinh định, nhân định phát tuệ, ấy gọi là Tam vô lậu học." Bộ Căn Bản Luật càng chỉ rõ: "Nếu chẳng giữ giới, dẫu có nhiều trí tuệ và thiền định hiện tiền, tất cả đều thành ma nghiệp." Do đó, có thể thấy Tam Đàn Đại Giới chính là pháp nghi mang ý nghĩa trọng đại tiếp nối sau đại lễ thế phát (xuống tóc) của người hành giả phát tâm xuất trần.
Thế nào là Tam Đàn?
- Đàn Sa-di
Phàm hành giả phát tâm xuất gia, trước hết ắt phải thụ trì luật nghi Sa-di. "Sa-di" mang ý nghĩa là "Tức Từ", tức là dứt bỏ điều ác nhiễm của thế gian mà lấy lòng từ bi cứu giúp chúng sinh. Muốn thực hành hạnh "Tức Từ", người xuất gia phải nương theo Mười giới (Thập giới) để bên trong phòng hộ tâm mình, bên ngoài từ bi với chúng hữu tình, đồng thời tập luyện uy nghi để nhiếp hóa chúng sinh. Vì vậy mới nói: "Luật nghi Sa-di gần là bậc thang bước lên giới Tỳ-kheo, xa là cội gốc của giới Bồ-tát."
- Đàn Tỳ-kheo
Giới được truyền thụ tại đàn Tỳ-kheo là "Cụ túc giới", còn gọi là "Đại giới" hay "Cận viên giới", mang ý nghĩa tiến gần đến Niết-bàn. Người muốn thụ Cụ túc giới này phải có thân thể khỏe mạnh, sáu căn đầy đủ, không mắc các tật bệnh như điếc, mù..., đồng thời đã từng thụ trì giới Sa-di. Người giữ gìn Cụ túc giới phải tinh tấn tu tập trong mọi hoàn cảnh, chọn điều thiện, lìa điều ác, hướng tới sự viên mãn. Tỳ-kheo nương vào giới này để gánh vác gia nghiệp của Như Lai, trên cầu Phật đạo, dưới hóa độ chúng sinh, thấu rõ thực tướng các pháp, chỉ nguyện cho chúng sinh được lìa khổ, chẳng cầu an lạc cho riêng mình, phát nguyện hoằng hóa độ chúng, thực hành việc làm lợi ích rộng khắp cho hữu tình.
- Đàn Bồ-tát
Về Bồ-tát giới, Kinh Phạm Võng dạy: "Là cội nguồn của chư Phật, là gốc rễ của việc hành Bồ-tát đạo, là căn bản của đại chúng chư Phật tử." Người con Phật xuất gia đã tự biết rõ nỗi khổ của đường sinh tử, nay tiến thêm một bước quay từ Tiểu thừa hướng về Đại thừa, lấy bi, trí, nguyện, hạnh của Phật làm bi, trí, nguyện, hạnh của chính mình, hoàn thành việc tự lợi ngay trong quá trình lợi tha — tức là tinh thần "Vì lợi ích hữu tình mà nguyện thành Phật". Vì thế, Bồ-tát giới là cội gốc của hạnh Bồ-tát đạo, là cội nguồn của chư Phật.
Nội dung của Bồ-tát giới chính là Tam Tụ Tịnh Giới:
1. Nhiếp luật nghi giới: Là dứt bỏ mọi hành vi ác, bao hàm tất cả luật nghi của Đại thừa.
2. Nhiếp thiện pháp giới: Là tu tập tất cả các pháp lành, nhiếp trì hạnh Bồ-tát, thực hành rộng khắp Lục độ.
3. Nhiếp chúng sinh giới (còn gọi là Nhiêu ích hữu tình giới): Là dùng tâm từ bi tích cực làm lợi ích cho tất cả hữu tình, qua việc nhiếp thụ chúng sinh mà khiến họ tin vui học Phật.
Sa-di giữ gìn Mười giới là con đường trọng yếu để liễu thoát sinh tử, xuất thế giải thoát; Tỳ-kheo giữ trọn Hai trăm năm mươi giới liền được giải thoát khỏi Tam giới, chứng đắc trọn vẹn quả vị A-la-hán; nếu nương theo Nhất Tâm Giới Văn của Tổ Đạt Ma mà bước vào hạnh Bồ-tát, ngay trong một niệm nhất tâm đầy đủ tám vạn bốn nghìn giới, thì liền được rốt ráo giải thoát, chứng ngộ viên mãn quả vị Phật vô thượng.
Các vị pháp sư xuất gia thụ trì Tam Đàn Đại Giới của Như Lai mới trở thành bậc Tăng bảo chân chính trên con đường tu đạo giải thoát, đồng thời làm hiển lộ hạnh nguyện tự lợi lợi tha của Bồ-tát, tiếp nối ngọn đèn tâm của Phật, duy trì tuệ mạng của Phật, phát nguyện gánh vác sứ mệnh lịch sử là khai mở lòng người, cứu độ quần mê và chuyển bánh xe chánh pháp rộng lớn giữa cuộc đời.


